Zo heet de zorg- en hulpverlening die op basis van de antroposofie wordt geboden aan kinderen respectievelijk volwassenen met een zorgvraag of ontwikkelingsstoornis.
De term heilpedagogie wil zeggen: een opvoeding van kinderen die helend werkt. In de heilpedagogische benadering wordt het kind altijd gezien in breder familieverband, dus inclusief zijn relatie met ouders, broers en zussen. De ouders worden dan ook actief betrokken bij de zorg en begeleiding van het kind.
De heilpedagogie hecht veel waarde aan een kunstzinnig gevormde omgeving, aan therapieën met een kunstzinnige achtergrond en aan de innerlijke houding van de heilpedagoog als bepalend element. Verder speelt een religieus-cultureel georiënteerd ritme in dag, week en jaar een grote rol.
De sociaaltherapie heeft zich vanuit de heilpedagogie ontwikkeld. Ze richt zich specifiek op de zorg- en hulpverlening aan volwassenen met een ontwikkelingsstoornis. Het uitgangspunt van de sociaaltherapie is de menselijke gelijkwaardigheid. Cliënten worden aangesproken op hun sociale vermogens en gesterkt in hun gevoelens van volwaardigheid. Concreet gebeurt dit door deelname aan culturele activiteiten en aan werk waarmee ze anderen helpen te voorzien in hun behoeften. Ook in de sociaaltherapeutische zorg zijn de kunstzinnige omgeving, de therapieën, de innerlijke houding van de sociaaltherapeut en het levensritme van grote praktische betekenis.
Problemen tussen ouders en kinderen, sociale problemen in steeds ingewikkelder relaties, problemen met de gezondheid, psychiatrische problemen, een verstandelijke handicap in lichte of in ernstige mate. Ze kunnen je tot wanhoop drijven. Wie kan hulp bieden waar je echt wat aan hebt? In de heilpedagogie (zorg voor kinderen) en sociaaltherapie (voor volwassenen) is een schat aan ervaring opgebouwd, die op grote schaal kan worden ingezet om verbetering in iemands situatie aan te brengen.
Tekst Michel Gastkemper.
In België zijn er zeven initiatieven die werken vanuit de heilpedagogie en/of sociaaltherapie. In de heilpedagogie is er de Parcivalschool (Antwerpen): een steinerschool voor buitengewoon onderwijs; de Speelhoeve (Boechout) is een dagverblijf voor kinderen met een ernstig meervoudige beperking en in Iona (Nijlen) is er een internaat voor kinderen met ontwikkelingsproblemen.
De sociaaltherapeutische initiatieven zijn: Iona (Nijlen), Widar (Merksplas), Talander (Arendonk), Christoforus (Munte), Emiliushoeve (Nijlen). Hiernaast vindt u de links naar de respectievelijke websites.